skip to Main Content

Slim leidinggeven: maak je team zelfsturend!

Slim Leidinggeven: Maak Je Team Zelfsturend!

Heeft jouw team meer potentie dan wat er uitkomt? Wil je dat je teamleden meer verantwoordelijkheid tonen voor het gezamenlijk resultaat? Beter gebruik maakt van elkaars kwaliteiten? Als een echt team? Dan is het een goed idee om je team zelfsturend te maken!

Principes van een zelfsturend team

Zelfsturende teams:

  • hebben een gemeenschappelijk doel en een afgebakende klant (-groep)
  • hebben geen hiërarchie
  • hebben een minimum aan noodzakelijke regels
  • dragen een gedeelde verantwoordelijkheid voor teamprestaties
  • bepalen als team:
    • het resultaat: wat zijn de resultaten die we willen neerzetten?
    • de kwaliteit: wat vinden we kwaliteit en hoe ziet dat er uit?
    • de samenwerking: wat zijn onze waarden en hoe willen we met elkaar samenwerken?

Zelfsturende teams hebben niet alleen maar uitvoerende taken maar verzorgen ook alles wat nodig is om een product te leveren. Hiervoor moeten ze de bevoegdheid, instrumenten en informatie krijgen om de teamtaak ook daadwerkelijk uit te kunnen voeren. Werk dat voorheen bij een manager lag is hierdoor geïntegreerd in het team.

Wat hebben teams nodig om zelfsturend te zijn?

Vertrouwen (vanuit o.a. management) is het allerbelangrijkst! In situaties waarbij een team niet zelfsturend werkt is er een management die de kaders bedenkt. Zij stellen bijvoorbeeld werk- en functieprofielen op en brengen deze de organisatie in waarna de organisatie de kaders ‘uitvoert’.

Bij zelfsturende teams is er nog steeds een management maar worden kaders niet top-down de organisatie ingebracht. Het management heeft  een visie en doelstellingen en vraagt aan de organisatie: wat vinden jullie hier nu van? Hoe kunnen jullie hier aan bijdragen?

Zo wordt er draagvlak gecreëerd en gaan teams zelfs op zoek naar de kaders en de ruimte die ze hebben om resultaat te bereiken. Hierbij is er geen hiërarchie en geen leider, maar is er wel een teamcoach.

[vcex_spacing size=”15px”]
Zelfsturend-team
[vcex_spacing size=”15px”]

De rol van de teamcoach

De teamcoach adviseert, signaleert en coacht het team om zelfsturend te werken. Ze geven feedback en doen suggesties (niet op inhoud!) en zijn zo ondersteunend aan het zelfsturende team. Uiteindelijk zou deze rol zelfs overbodig moeten zijn.

Een goede teamcoach kan omgaan met onzekerheid en het loslaten van de controle. Een goede basishouding voor een teamcoach is lui lijken en de ‘OEN’ spelen, oftewel:

  • traag reageren
  • er op vertrouwen dat de goede uitkomst vanzelf naar voren komt
  • voor regelmaat zorgen in groepsbijeenkomsten
  • de OEN spelen (Open, Eerlijk en Nieuwsgierig zijn).

Alles is er op gericht om de regie en verantwoordelijkheid bij het team te laten.

Valkuilen van een teamcoach of het management

Voor het eerst met zelfsturende teams werken kan als management spannend zijn. Belangrijk is om, naast het werken met een goede teamcoach, het team de tijd en ruimte te geven. Stimuleer ze om risico’s te nemen en buiten het kader te gaan, fouten maken mag in deze fase!

Laat het team dus los en leer ze om eigen conflicten op te lossen. Bij een te grote interventie kan het team verkrampen.

Als teamcoach is het daarnaast belangrijk om niet te oordelen over de inhoud van vragen die je worden gesteld. Heel vaak wordt er in problemen gedacht, maar wat wil het team nu eigenlijk? Wat is het doel? Wat is de aanleiding en wat willen ze bereiken? Dit is hetgeen je als eerste duidelijk moet hebben om als team succes te hebben. Werk en communiceer oplossingsgericht!

Succes van een zelfsturend team

Hoe kun je nu bereiken dat je zelfsturende team een succes wordt? Ga na of je medewerkers nu als groep (losse individuen) of als team (een zichzelf versterkende eenheid) functioneren. Veel managers hebben een resultaatgerichte aanpak en focussen zich enkel op verantwoordelijkheden van de teamleden en het uiteindelijke resultaat. Maar het harde resultaat komt pas als er eerst voldoende gewerkt is aan de zachte, emotionele menselijke waarden.

Een goede weergave voor een succesvol team kan gevonden worden in het model van Lencioni:

[vcex_spacing size=”15px”]
Lencioni-model
[vcex_spacing size=”15px”]

Dit model is als een piramide opgebouwd. Zoals bekend is het kenmerk van een piramide dat eerst het onderliggende niveau volledig ingevuld en geborgd moet zijn, voor er aan een volgende fase gewerkt kan worden. Vaak is hetgeen er in de onderste laag van de piramide te vinden is veel groter, zwaarder en moeilijker te bereiken dan de daarboven gelegen niveau’s.

Het model van Lencioni bestaat uit 2 piramides. De linker piramide is het succesteam, de rechterpiramide is een groep waar effectiviteit en synergie verdrongen zijn door de verkeerde drijfveren. De basis van de linkerpiramide is vertrouwen en dit kun je alleen maar krijgen door tijd in elkaar te investeren. Pas bij een goede basis van vertrouwen kun je door in de piramide en durf je conflicten met elkaar aan te gaan, creëer je betrokkenheid, verantwoordelijkheid en de juiste resultaten. En dat is uiteindelijk waar je heen wil met je zelfsturende team!

Back To Top